تاریخ و اقتصاد

لامبورگینی و آرزوهایش

فروچیو لامبورگینی 23 فوریه 1993 در سن 76 سالگی درگذشت. او در شمال ایتالیا و در خانواده‌ای کشاورز پا به جهان گذاشت. فروچیو تحت‌تاثیر محیط زندگی خانوادگی علاقه‌مند به ابزارآلات کشاورزی شد و حرفه مکانیکی را برگزید. او گفته است: «از همان کودکی آرزومند در اختیار داشتن تراکتوری قدرتمند و خودرویی سریع بودم و در دهه 1970 به این آرزو رسیدم.» در جریان جنگ جهانی دوم به نیروی هوایی ایتالیا پیوست کار او رسیدگی به تعمیر و نگهداری خودروها بود که همین امر موجب بهبود بیش از پیش توانایی‌های مکانیکی او شد. فروچیو پس از جنگ، یک کارگاه راه‌اندازی کرد و به طراحی و تولید تراکتور کشاورزی پرداخت. در سال ۱۹۴۸ شرکت لامبورگینی را تاسیس کرد که به سرعت راه موفقیت را پیمود؛ به‌طوری که اواسط دهه ۱۹۵۰ تبدیل به بزرگ‌ترین تولیدکننده ماشین‌آلات کشاورزی ایتالیا شد. همچنین شرکت لامبورگینی در راستای ساخت سیستم‌های تهویه گرمازا و سرمازا هم فعالیت می‌کرد. لامبورگینی در سال 1963 کارخانه خودروسازی خود را بنیان گذاشت. لامبورگینی از جمله 500 شرکت بزرگ اروپا محسوب می‌شود.

9 ماه پیش 01:01 - 02 اسفند 1395
توافق بر سر تاسیس صنایع پتروشیمی

اواخر بهمن ماه سال 1342 در پی توافق انستیتو نفت فرانسه با سازمان برنامه و بودجه، این شرکت فرانسوی ماموریت یافت تا در زمینه مکان ایجاد صنایع پتروشیمی در ایران مطالعات جامعی به عمل آورد. این مطالعات منجر به تاسیس شرکت سهامی پتروشیمی آبادان با مشارکت 74 درصد سهم شرکت ملی پتروشیمی و 26درصد سهم شرکت ب‌اف گودریچ آمریکا شد.

9 ماه پیش 01:01 - 02 اسفند 1395
نقش سرمایه اجتماعی زنان در انقلاب اسلامی ایران
از اندرونی به صحنه عمومی

فریدون اکبرزاده، انوشه دربندی

9 ماه پیش 01:01 - 02 اسفند 1395
گفته‌ها

از مجموع 24 سفرنامه و اثر مستقل که به زبان آلمانی درباره ایران منتشر شده است، هیچ کدام از منظر موشکافی و دقت نظر به عظمت سفرنامه پولاک نمی‌رسد. پولاک در ابتدای سفرنامه خود در فصلی به نام «خانه‌ها، شهرها و باغ‌ها»شرح کاملی از وضعیت معماری کهن و معاصر ایران ارائه می‌دهد. او درباره معماران ایرانی براین باور است که آنها درکار خود ممتاز بوده‌اند و مدارس و کاروانسراهای متعددی که به‌دست معماران ایرانی ساخته شده گواهی بر چیره‌دستی و مهارت آنها است.

9 ماه پیش 01:01 - 01 اسفند 1395
کوچ و جاماندن سالمندان

بزرگان برخی از عشایر ایرانی در گذشته‌های دور که جابه‌جایی‌های دوره کوچ به صورت پیاده و بسیار سخت و توان‌فرسا بود و سالمندان آن وضعیت را نمی‌توانستند تاب آورند، معمولا سالخوردگان فرسوده را در قشلاق بر جای می‌گذاشتند؛ بسیاری از این سالمندان به علت بی‌غذایی یا شرایط سخت آب‌وهوایی جان می‌دادند. سالمند چنانچه با قبیله خود در کوچ همراه می‌شد و سپس در راه بازمی‌ماند، او را با میزانی آب و غذا در غارهای میان راه یا در مکانی می‌گذاشتند که به آن منظور درست کرده بودند و سپس به کوچ خود ادامه می‌دادند.

9 ماه پیش 01:01 - 01 اسفند 1395
نخستین بانوی سفرنامه‌نویس ایرانی در اروپا

غفار پوربختیار

9 ماه پیش 01:01 - 01 اسفند 1395
کاشف اشعه ایکس

ویلیام رونتگن، دانشمند آلمانی و اولین برنده نوبل فیزیک ۱۰ فوریه ۱۹۲۳ میلادی در سن 77 سالگی درگذشت. او در شهر لنپ در آلمان به دنیا آمد، تحصیلات ابتدایی خود را در هلند گذرانید و سپس به سوئیس مسافرت کرد و وارد انستیتو تکنولوژی فدرال سوئیس شد و تحت نظر پروفسور آدولف کلاسیوس به تحصیل ادامه داد. پس از پایان تحصیلات موفق به اخذ درجه دکترا در رشته فیزیک شد و به آلمان بازگشت. بعد از اینکه مدتی در دانشگاه‌های استراسبورگ و گی‌یسن تدریس کرد به مقام استادی دانشگاه وورزبورگ دست یافت. مهم‌ترین دستاورد علمی رونتگن کشف اشعه ایکس بود.

9 ماه پیش 01:01 - 01 اسفند 1395
تیفانی جواهرساز

چارلز تیفانی، هجدهم فوریه سال 1812 به دنیا آمد. او موسس یکی از نخستین‌ شرکت‌های مدرن فعال در زمینه تولید و تجارت طلا و برلیان است. این سرمایه‌دار آمریکایی شرکتTiffany & Co را سال 1837در شهر نیویورک به‌عنوان مرکز فروش محصولات فانتزی و لوازم‌التحریر راه‌اندازی کرد. این فروشگاه در آغاز انواع مختلفی از نوشت‌افزار می‌فروخت و در منهتن نیز شعبه‌ای با نام «تیفانی، یانگ و الیس» داشت. محل استقرار تیفانی از آغاز كار شركت، شهر نیویورک بوده است. با اینکه امروز بیش از 100 فروشگاه تیفانی در سراسر جهان شکل گرفته ولی این برند هنوز به شدت با زادگاه اصلی خود یعنی نیویورک پیوند دارد. قیمت اجناس تیفانی زمانی که آغاز به کار کرد، مقطوع بود. در آن زمان این سیاست آن قدر منحصربه‌فرد بود که در صفحه اول بسیاری از روزنامه‌ها منعکس شد.

9 ماه پیش 01:01 - 01 اسفند 1395
الساندرو ولتا، مخترع باتری

الساندرو ولتا را به‌عنوان مخترع باتری می‌شناسند. او هجدهم فوریه سال 1746 در شهر کوموایتالیا به دنیا آمد و در یک مدرسه مذهبی درس خواند. خانواده الساندرو ولتا بر آن بودند که فرزندشان در رشته حقوق درس بخواند و به وکالت بپردازد. اما الساندرو به علم و به خصوص فیزیک علاقه داشت. ولتا زمانی در 18 سالگی آزمایشگاهی خانگی درست کرد و در آنجا به تحقیق و انجام آزمایش‌های مختلف درخصوص انرژی پرداخت. او تا ۲۹ سالگی وسایل بسیاری نظیر الکتروفور، آب سنج، الکتروسکوپ و... را اختراع کرد. در سال ۱۷۷۹ به‌عنوان استاد وارد دانشگاه پاوی شد و به مدت ۴۰ سال کرسی استادی این دانشگاه را در اختیار داشت.

9 ماه پیش 01:01 - 01 اسفند 1395
جنوب ایران در جنگ بزرگ

روز گذشته بخشی از خاطرات فردریک اوکانر را خواندید که این کنسول انگلیس به موضوع مواجهه انگلیسی ها و آلمانی ها و روس ها در جنوب ایران پرداخته بود. در این جا ادامه خاطرات او از نظرتان می گذرد که وضعیت انگلیسی‌ها در بخشی از سرزمین ایران طی جنگ جهانی اول را توصیف می کند.

9 ماه پیش 01:01 - 01 اسفند 1395
بازارگردي زنان در دوره قاجار

وظایف و اشتغال گوناگون زنان در اندرون، هرگز به معناي حبس کامل و محروم بودن مطلق آنان از تماس با اجتماع نبوده است و همواره ضرورت‌ها و دلایلی چند، زنان را به محیط خارج از اندرون می‌کشاند. از جمله اصلی‌ترین این ضرورت‌ها، تهیه مایحتاج عمومی از بازار بوده است. یاکوب ادوارد پولاك (طبیب آلمانی دربار ناصرالدین شاه) با صراحت عنوان می‌کند: «زنان ایرانی در خروج از منزل آزادي بسیاری دارند.» علاقه زنان به تردد در بازارها، تنها برای تهیه مایحتاج خانه نبوده و عواملی چون ارضاي حس کنجکاوي، مصاحبت با انبوه زنان آشنا و بیگانه، آسودن از رنج‌هاي خانه در مدت حضور در بازار و ذوق شنیدن اخبار عجیب و غریبی که در محدوده اندرونی همواره از آن محروم بودند، به این علاقه بیشتر دامن زده است.

9 ماه پیش 01:01 - 01 اسفند 1395
گفته‌ها

دولت انگلیس در سال 1870 سرلشکر فردریک گلدسمیت مدیر کل تلگراف هند و اروپا در لندن را برای عضویت در کمیسیون مکران و سیستان انتخاب کرد. او سواحل مکران را بهتر از هر مامور انگلیسی دیگری می‌شناخت و انتخابی مناسب بود. هرچند در پنجاه و دو سالگی برای سفرهای دشوار در ناحیه‌ای که آب و هوای آن گرم و تقریبا بیش از هر نقطه‌ای در جهان طاقت فرسا بود دیگر چندان جوان نبود.

9 ماه پیش 01:01 - 30 بهمن 1395
انقلاب‌های جهان سومی و نظریه جان فوران

دنیای اقتصاد: جان فوران (متولد ۱۹۵۵)، استاد جامعه‌شناسی دانشگاه کالیفرنیا در سانتا باربارا است. از او مقالات متعدد و چند کتاب به فارسی ترجمه شده که می‌توان به دو کتاب«م‍ق‍اوم‍ت ش‍ک‍ن‍ن‍ده: تاریخ ت‍ح‍ولات اجتماعی ایران از صفویه تا سال‌های پس از انقلاب اسلامی» و «گونه‌شناسی نظریه‌های انقلاب: مروری بر نظریه‌پردازی پیرامون انقلاب‌ها در قرن بیستم» اشاره کرد. این اندیشمند و جامعه‌شناس در مقاله «انقلاب ایران: چالشی برای نظریه‌های اجتماعی»، با تاکید بر ساختار اجتماعی در ایران، آن را براساس تعامل میان شیوه‌های تولید ماقبل سرمایه‌داری و نیروهای سیاسی، نظامی و اقتصادی خارجی – قدرت‌های مرکزی در نظام جهانی – دسته‌بندی می‌کند. به نظر او، نتیجه چنین تعاملی در ایران دوران پهلوی، ساختار اجتماعی پیچیده‌ای مرکب از طبقات جدید و طبقات ماقبل سرمایه‌داری بود. فرآیند انباشت خاص «توسعه وابسته» در ایران، مستلزم وجود یک «دولت سرکوبگر» بود. دولتی «شخصی، اقتدارطلب و بسته» که بتواند کنترل اجتماعی را برقرار کند.

9 ماه پیش 01:01 - 30 بهمن 1395
تاریخ بردگی در ایران

در طول تاریخ ایران از عهد باستان تا اوایل قرن چهاردهم ه.ق بردگان (غلامان، کنیزان و خواجگان) به‌عنوان بخشی از جامعه ایران محسوب شده، در زمینه‌های مختلف اجتماعی، اقتصادی، سیاسی و نظامی به کار گرفته می‌شدند. از پایان قرن اول ه.ق به بعد با گسترش فتوحات مسلمانان در مناطقی چون ماوراءالنهر، قفقاز و ماورای آن، تعداد زیادی از ساکنان این مناطق، به‌ویژه ترکان به اسارت مسلمانان درآمده و به‌عنوان برده به سرزمین‌های اسلامی، از جمله ایران وارد می‌شدند. بردگان ترک به واسطه شجاعت و تهورشان عمدتا در امور نظامی به کار گرفته می‌شدند. ورود برده از مناطق شمالی، تا اوایل قرن هفتم ه.ق (همزمان با هجوم مغولان به ایران) پیوسته ادامه داشت.

9 ماه پیش 01:01 - 30 بهمن 1395
فراری و خاطراتش

دنیای اقتصاد: انزو فراری (۱۸ فوریه ۱۸۹۸ - درگذشته ۱۴ اوت۱۹۸۸) در میان صنعتگران ایتالیایی قرن بیستم جایگاهی خاص دارد. او در شهر مودنای ایتالیا و در خانواده‌ای اهل صنعت چشم به جهان گشود. از کودکی شاهد کسب و کار پدرش بود و فعالیت در زمینه صنعت او را مجذوب خود کرد؛ اما علاقه زیادی به تحصیلات رسمی و آکادمیک نداشت و بیشتر به قول خودش «عشق» اتومبیل‌سواری بود. در دوران جنگ جهانی اول به سربازی رفت و حین خدمت در سال ۱۹۱۶ براثر شیوع آنفلوآنزا به شدت مریض شد که همین بیماری موجب معافیت او شد.

9 ماه پیش 01:01 - 30 بهمن 1395
فردریک اوکانر کنسول انگلیس در بیرجند و شیراز گزارش می‌دهد
جنوب ایران در جنگ بزرگ

فردریک اوکانر، کنسول انگلیس در شیراز و بیرجند طی دوران جنگ جهانی اول بوده است. این دیپلمات بریتانیایی در خاطرات خود شرحی دقیق از وضعیت جنوب ایران و مداخله دول متخاصم ارائه می‌دهد. اگر چه اوکانر هم با نظرگاه استعماری دولت متبوع خود وقایع را می‌بیند، اما این کتاب جزو اسناد مهم آن روزگار است. در این جا بخشی از خاطرات او را می خوانید:

9 ماه پیش 01:01 - 30 بهمن 1395
ورود کنتارینی به تبریز

اشاره: سفرنامه آمبروسیو كنتارینی شرح احوال دوره‌ای از تاریخ كشور ما را بازگو می‌كند كه تا اندازه‌ای تاریك و ناشناخته است؛ چرا كه آغاز قرن پانزدهم دوره‌ای از تاریخ شرق و به خصوص كشور ایران است كه اندكی از آن آشكار و روشن است. چون تندباد حمله مهاجمان تیموری چنان بر سراسر این قسمت از سرزمین‌های تاریخی وزیده است كه آنها را برای سال‌های متمادی در گمنامی و ظلمت فرو برده است. ولی از گزارش‌هایی كه كنتارینی و سایر فرستادگان ایتالیایی در طول سفر خود به ایران داده‌اند، می‌توان بسیاری از نكات تاریك آن عصر را روشن كرد. سفرنامه كنتارینی در برگیرنده اخبار غریب و سودمندی است كه كمتر نظیر آن در تواریخ و نوشته‌های فارسی آن روزگاران به‌دست می‌آید. در اینجا بخشی از این سفرنامه را می‌خوانید:

9 ماه پیش 01:00 - 28 بهمن 1395
اهمیت هرات در تاریخ

شاید در سده اخیر هیچ شهری مانند هرات دچار ترس و هراس محاصره نشده باشد. این شهر در جلگه‌ای واقع در کوه‌های بلند محصور است. در حدود جبال شمالی که ناحیه هرات را از سرزمین بلخ و بخارا جدا می‌سازد. جلگه مزبور لااقل سی مایل از شرق تا غرب وسعت دارد، پانزده مایل پهنای آن است و از رودخانه‌ای که در کوه‌ها سرچشمه دارد، مشروب می‌شود. این رودخانه از میان دره تنگی عبور می‌کند. جلگه هرات بسیار حاصلخیز و سراسر آن پر از دهات و باغات است و به‌وسیله برج و باروهای گلی بلند و خندقی پر از آب دفاع می‌شود، در سمت شمالی آن ارگی بر بالای حصار واقع شده است و آن قصر کوچکی است با برج‌هایی در چهارگوشه که از آجر ساخته شده و محصور به خندق پر آبی است که پلی روی آن است بالاتر از آنجا دیوار خارجی و خندقی خشک هست.

9 ماه پیش 01:00 - 28 بهمن 1395
چند روایت از اصفهان عصر صفوی

اصفهان صفوی پایتخت ایران بود و به همین دلیل مردم برای تحصیل علم و تجارت از دیگر نقاط به این خطه می‌آمدند یا سلاطین آنان را به اصفهان کوچ می‌دادند، چنان‌که تبریزی‌ها را شاه عباس به اصفهان آورد، چنان‌که ارامنه را در جلفای اصفهان سکنی داد. مهاجرت در این دوران موضوعی جالب برای پژوهشگران دوره صفوی است. قزوینی می‌نویسد: «و امروز حال آنان که به صفاهان می‌آیند، حال آنان است که به بغداد می‌آمدند و آن وقت قاعده سلطنت آن‌جا بود.» البته بسیاری از ایرانیان نیز به هند می‌رفتند که جاذبه آن‌جا مانع از بازگشت به وطن می‌شد: « و آنان که از ایران به هند می‌روند، غالبا از این جهت اهل و وطن از یاد بنهند و دل از کار ایشان بپردازند.»

9 ماه پیش 01:00 - 28 بهمن 1395
طراح ساختمان بورس پاریس

الکساندر تئودور برونیار (15 فوریه 1739 – 6 ژوئن 1813) معمار بزرگ فرانسوی و طراح بوری پاریس و قبرستان پرلاشز بود. برونیار نقشی مهم در شکل‌گیری فضای شهری جدید پاریس داشت. او در سال 1871 به‌عنوان عضو آکادمی معماری فرانسه انتخاب شد و بناهای مختلفی از قبیل چند هتل و مسافرخانه را طراحی کرد که هنوز هم باقی مانده‌اند. مهم ترین اثر او طراحی ساختمان بورس پاریس بوده که امروز یکی از نمادهای مدرنیته در فرانسه محسوب می‌شود.

9 ماه پیش 01:00 - 28 بهمن 1395