کمپانی مسعودیه


دیده بان بورس: کمپانی مسعودیه همچنان‌که از نامش پیداست به نام شاهزاده مسعود میرزا ظل‌السلطان، پسر ناصر‌الدین شاه و حاکم اصفهان نام‌گذاری شده بود. نخستین خبر درباره تاسیس این کمپانی در بهمن‌ماه 1272ه.ش و در اواخر سلطنت ناصرالدین‌شاه در روزنامه ایران منتشر شد. در خبر آمده است: «به جهت رونق و رواج تجارت تنباکو که چندی بود قدری کساد شده و هم برای حفظ صرفه اهالی داخله در تجارت و ابتیاع کلیه امتعه خارجه، چند روز نواب والا شاهزاده معظم له تجار معتبر را خواسته در این باره رسیدگی و استنطاق می‌‌کردند و حاصل این شد که دو شعبه کمپانی معتبر تشکیل دادند: یکی فقط برای خریدن تنباکو از رعیت به‌ریاست حاجی آقا محمد ملک‌التجار اصفهان و دیگری برای تجارت عموم اجناس و امتعه خارجی به‌ریاست حاجی عبدالغفار تاجر و عجالتا سرمایه این دو کمپانی 300 هزار تومان است و خود نواب والا ظل‌السلطان هم محض تشویق تجار و ترویج این دو تجارت به‌دست تجار اصفهان یک مبلغی شراکت با این کمپانی کرده‌اند و اکنون بیست روز است دایر شده و موسوم به کمپانی مسعودیه داشته‌اند.» شرکتی که برای خرید توتون و تنباکو تاسیس شده بود «انجمن شرکت عمومی تجارتی برای ترقی و ترویج متاع و زراعت تنباکو و توتون ممالک ایران» نام داشت و هما ناطق تاریخچه فعالیت آن را با عنوان «کمپانی ایرانی یا شرکت ترویج تنباکو» به صورت مفصل بررسی کرده است. به گفته او این شرکت ارتباطی با کمپانی مسعودیه نداشت. درباره کمپانی مسعودیه می‌‌توان گفت با توجه به اینکه موج مشارکت مردمی برای تاسیس شرکت‌های تجاری عملا با آغاز سلطنت مظفرالدین شاه به راه افتاد، چندان دور از ذهن نیست که خبری از فروش سهام عمومی شرکت مسعودیه تا قبل از سال 1275 که مظفرالدین شاه به سلطنت رسید، در منابع وجود نداشته باشد.

8 ماه پیش 01:01 - 25 اسفند 1395